Waarom diversiteit positief werkt voor het teamresultaat

Wanneer organisaties spreken over een sterk team, gaat het vaak over talent. De juiste mensen op de juiste plek. Toch behaalt een team vol deskundige professionals niet automatisch betere resultaten.

Sterker nog, teams waarin iedereen ongeveer hetzelfde denkt, dezelfde achtergrond heeft of problemen op dezelfde manier benadert, lopen vaak eerder vast. Aan de mensen ligt het meestal niet. Ze dagen elkaar alleen te weinig uit.

Juist verschillen maken teams sterker.

Diversiteit is meer dan leeftijd of afkomst

Bij diversiteit denken veel mensen direct aan verschillen in leeftijd, geslacht of culturele achtergrond. Die vormen zijn belangrijk, maar in teams spelen dagelijks andere verschillen een minstens zo grote rol: persoonlijkheid, ervaring, vakkennis, communicatiestijl, motivatie, de manier van besluiten nemen en het omgaan met verandering.

Deze verschillen bepalen hoe mensen samenwerken, feedback geven, conflicten oplossen en keuzes maken.

Ons brein zoekt overeenkomsten

Vanuit de neurowetenschap is dit goed te verklaren. Ons brein is voortdurend op zoek naar veiligheid. Mensen die op ons lijken voelen voorspelbaar. Ze reageren zoals wij verwachten en bevestigen onze manier van denken. Dat kost weinig energie.

Daardoor zoeken teams onbewust naar overeenstemming. Dat voelt prettig, maar er zit een risico aan. Wanneer iedereen hetzelfde denkt, ontstaan minder nieuwe ideeën, worden aannames minder vaak bevraagd en groeit de kans op tunnelvisie.

Verschillen zorgen ervoor dat een team verder kijkt dan de eerste oplossing.

Betere besluiten door verschillende perspectieven

Onderzoek laat al jaren zien dat diverse teams gemiddeld betere besluiten nemen. Dat komt zelden doordat de teamleden slimmer zijn. Ze nemen samen simpelweg meer perspectieven mee.

Waar de één vooral kansen ziet, herkent een ander de risico's. Waar de één snelheid belangrijk vindt, bewaakt een ander de kwaliteit. Waar de één zich richt op de inhoud, let een ander op de relatie tussen collega's of de impact voor klanten.

Door die verschillende invalshoeken worden besluiten completer en houdbaarder.

Verschillen begrijpen begint met inzicht

Veel irritaties in teams ontstaan niet doordat mensen niet willen samenwerken, maar doordat ze elkaar verkeerd interpreteren.

De één denkt eerst na en spreekt daarna, de ander denkt hardop. De één wil structuur voordat hij begint, de ander leert juist door te experimenteren. De één communiceert direct en zakelijk, de ander kiest bewust voor verbinding.

Herkent een team die verschillen niet, dan krijgen collega's al snel een etiket. "Hij luistert nooit." "Zij remt alles af." "Hij wil altijd gelijk hebben." Terwijl het zelden over onwil gaat, en meestal over een andere manier van denken en samenwerken.

Er zijn modellen die helpen die verschillen zichtbaar en bespreekbaar te maken. Insights Discovery is daar een voorbeeld van: het maakt inzichtelijk welke voorkeuren mensen hebben in communiceren, samenwerken en besluiten nemen. Het doel is geen etiket, maar meer begrip voor elkaar. Wanneer collega's elkaars voorkeuren beter begrijpen, verandert irritatie vaak in nieuwsgierigheid. En daar begint betere samenwerking.

Diversiteit werkt alleen bij veiligheid

Diversiteit op zichzelf maakt een team nog niet succesvol. Voelen mensen zich niet veilig genoeg om een afwijkende mening te geven, dan blijft de meerwaarde van verschillen onbenut.

Psychologische veiligheid zorgt ervoor dat collega's durven zeggen: "Volgens mij missen we nog een perspectief." "Mag ik een andere invalshoek toevoegen?" "Ik kijk hier heel anders naar." Pas dan ontstaat de kracht van diversiteit.

De onderstroom bepaalt of verschillen benut worden

In de bovenstroom praten teams over doelen, planning en resultaten. Onder de oppervlakte spelen andere vragen. Waarom voel ik mij niet gehoord? Waarom vertrouw ik dit voorstel niet? Waarom irriteert deze manier van werken mij zo?

Die onderstroom bepaalt uiteindelijk of verschillen leiden tot betere samenwerking of tot frustratie. Leren teams die gesprekken te voeren, dan ontstaat wederzijds begrip. Mensen ontdekken dat gedrag meestal voortkomt uit verschillende behoeften, ervaringen of voorkeuren, en veel minder uit onwil dan ze aanvankelijk dachten.

De rol van de leidinggevende

Leidinggevenden hebben grote invloed op de manier waarop diversiteit wordt benut. De beste leiders zoeken niet meteen naar overeenstemming. Ze zijn nieuwsgierig naar afwijkende meningen en stellen vragen als: welke invalshoek missen we nog? Wie kijkt hier anders naar? Welke aannames maken we eigenlijk? Welke risico's zien we misschien over het hoofd?

Zo ontstaat een cultuur waarin verschillen worden gewaardeerd in plaats van vermeden.

Diversiteit vraagt om bewust oefenen

Het benutten van verschillen vraagt geen grote reorganisatie. De grootste veranderingen beginnen vaak met kleine gewoonten.

Laat de leidinggevende tijdens een overleg als laatste spreken. Geef één collega bewust de rol van kritische vriend. Laat collega's een dag met elkaar meelopen. Bespreek niet alleen wát iemand doet, maar ook waarom iemand daarvoor kiest. En neem regelmatig de tijd om stil te staan bij de samenwerking zelf, niet alleen bij de inhoud van het werk.

> Dan ontstaat een team waarin mensen elkaar aanvullen in plaats van bevestigen.

Tot slot

Bij Mijn Teamkompas gebruiken we verschillende hulpmiddelen om teams inzicht te geven in hun samenwerking. Insights Discovery is daar één van. Een profiel geeft niet het antwoord, maar het biedt wel een laagdrempelige manier om verschillen bespreekbaar te maken.

Het echte verschil ontstaat namelijk niet door het invullen van een vragenlijst. Het ontstaat wanneer collega's elkaar beter leren begrijpen, verschillende perspectieven leren waarderen en die bewust inzetten om samen betere resultaten te behalen. Dat zijn de teams die blijven leren, zich sneller aanpassen en uiteindelijk meer bereiken.

Kijk eens naar je eigen team. Worden verschillen vooral gezien als lastig, of worden ze bewust benut om samen betere besluiten te nemen?

• - -

Wil je de verschillen in jouw team beter benutten? Mijn Teamkompas maakt samenwerking bespreekbaar, onder meer met Insights Discovery. Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek of start met een teamscan.