Waarom missen we ons werk pas als het er niet meer is?

Regelmatig zie ik collega's afscheid nemen van hun werkzame leven. Na tientallen jaren hard werken is het eindelijk zover: pensioen. Vaak wordt er maanden naar uitgekeken. "Nog even volhouden", hoor je dan.

En toch gebeurt er iets opvallends. Na een paar weken of maanden vakantie zie je sommigen langzaam weer op zoek gaan naar iets nieuws. Vrijwilligerswerk. Een paar dagen terug in de oude organisatie. Een bestuursfunctie. Of gewoon een nieuwe uitdaging.

Blijkbaar misten ze niet alleen hun werk. Ze misten iets anders.

Werk is meer dan een salaris

Voor veel mensen geeft werk structuur aan de dag. Het biedt sociale contacten. Je bent ergens goed in. Je wordt gezien. Je draagt bij aan iets dat groter is dan jezelf. En misschien wel het belangrijkste: je voelt dat je ertoe doet.

Dat zette me aan het denken. Waarom verlangen we tijdens ons werk soms zo sterk naar het einde ervan, terwijl we na ons pensioen juist weer op zoek gaan naar dat gevoel van betekenis?

Misschien ligt het niet in het werk zelf

Misschien ligt het in de manier waarop we werken. Wanneer werk vooral voelt als moeten, als druk, als eindeloze vergaderingen of als steeds harder rennen, dan is pensioen een logisch vooruitzicht. Maar wanneer werk ruimte biedt voor autonomie, verbinding, ontwikkeling en waardering, dan ervaren mensen iets heel anders: voldoening.

Dat sluit aan bij wat de gedragswetenschap laat zien. Mensen floreren wanneer drie psychologische basisbehoeften worden vervuld: autonomie, competentie en verbondenheid. En uit het Job Demands-Resources-model weten we dat energie ontstaat wanneer de hulpbronnen in het werk voldoende opwegen tegen de dagelijkse belasting. Daarover lees je meer op onze pagina over bevlogenheid en het JD-R-model.

Een andere vraag voor organisaties

De vraag is dan misschien niet: hoe zorgen we dat mensen zo lang mogelijk blijven werken? Maar: hoe zorgen we dat mensen iedere werkdag ervaren dat hun werk betekenis heeft?

> Dan zouden we niet alleen gezondere en meer bevlogen medewerkers hebben. Mensen zouden hun pensioen ook met een ander gevoel tegemoet gaan.

Ze zouden niet stoppen omdat het eindelijk mag, maar terugkijken op een loopbaan die energie heeft gegeven.

Tot slot

Als je morgen met pensioen zou gaan: wat zou je het meeste missen?

En belangrijker nog: waarom zou je daar vandaag al niet meer ruimte voor maken?

• - -

Wil je dat werk in jouw team niet alleen productiever, maar ook betekenisvoller wordt? Mijn Teamkompas maakt zichtbaar waar energie en betekenis ontstaan, en waar ze weglekken. Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek of start met een teamscan.